Diagnostyka elektryczna gaźnikowych silników zaburtowych Parsun
Ten poradnik i wszystkie podane poniżej wartości dotyczą wyłącznie modeli gaźnikowych z następujących rodzin silników: F2.6, F4/F5, F5A/F6A, F8/F9.8, F9.9/F15, F20/F25 i F20A.
Modele F20A EFI, F30/F40 i F50/F60 nie są objęte tym poradnikiem. Skorzystaj z osobnych poradników dotyczących ich sygnalizacji alarmowej:
Silnik, którego nie można obrócić rozrusznikiem, wymaga innych kontroli niż silnik, który obraca się, ale nie daje się uruchomić. Ustal objaw, zanim wymienisz cewkę, rozrusznik lub prostownik.
Sprawdź pełne oznaczenie modelu i numer części zamontowanej w silniku. Dopasuj schemat połączeń i procedurę pomiaru do instrukcji swojego silnika; podobna moc nie oznacza zgodności części.
Zacznij od objawu
| Objaw | Co sprawdzić najpierw |
|---|---|
| Rozrusznik elektryczny nie obraca silnika | Ustawienie dźwigni zmiany biegów w położeniu neutralnym, stan akumulatora, zaciski akumulatora, połączenia przewodów głównych i wskazany bezpiecznik. Nie omijaj zabezpieczenia przed rozruchem na biegu ani nie zwieraj zacisków rozrusznika. |
| Silnik obraca się, ale nie uruchamia | Prawidłowo założona zrywka wyłącznika awaryjnego, włączony zapłon, jeśli dotyczy, świeże paliwo, dopływ paliwa i stan świec zapłonowych. Sam problem z uruchomieniem nie świadczy o usterce elektrycznej. |
| Akumulator rozładowuje się | Stan akumulatora i jego połączeń, obciążenie elektryczne oraz kontrole układu ładowania właściwe dla wyposażenia silnika. Uszkodzony akumulator lub złe połączenie mogą dawać objawy podobne do usterki ładowania. |
Przy zatrzymanym silniku sprawdź, czy fajki świec nie są poluzowane, izolacja uszkodzona, złącza skorodowane, a przewody masowe odłączone. Przepalony bezpiecznik wymieniaj wyłącznie na bezpiecznik o podanej wartości znamionowej. Jeśli ponownie się przepali, znajdź usterkę przed zamontowaniem kolejnego.
Kontrole układu paliwowego i chłodzenia opisano w artykule Rozwiązywanie typowych problemów z silnikami zaburtowymi Parsun.
Bezpieczeństwo przed kontrolami elektrycznymi
- Solidnie zamocuj silnik zaburtowy do łodzi lub odpowiedniego stojaka i ustaw dźwignię zmiany biegów w położeniu neutralnym.
- Przed odłączaniem elementów zatrzymaj silnik, wyłącz zapłon, wyjmij kluczyk, jeśli występuje, i zdejmij zrywkę wyłącznika awaryjnego.
- Jeśli zamontowano akumulator, przed pracą przy przewodach odłącz najpierw przewód ujemny, a następnie dodatni. Przy wyłączonym zapłonie podłączaj najpierw przewód dodatni, a ujemny jako ostatni.
- Pracuj w wentylowanym miejscu, z dala od palenia tytoniu, płomieni i iskier. Nie sprawdzaj iskry, jeśli występuje wyciek paliwa lub obecne są jego opary. Najpierw usuń wyciek i przewietrz miejsce pracy.
- Trzymaj ręce, odzież, narzędzia i przewody pomiarowe z dala od koła zamachowego, rozrusznika i śruby napędowej. Używaj ochrony oczu.
Opisane poniżej pomiary rezystancji wykonuje się przy zatrzymanym silniku i elemencie odłączonym od obwodu. Testy iskry i ładowania wymagają innego przygotowania, ponieważ silnik musi się obracać lub pracować. Przygotuj te testy w całości przed przywróceniem zasilania lub włączeniem zapłonu.
Pomiary rezystancji multimetrem
- Odłącz element od pozostałej części obwodu zgodnie z jego instrukcją serwisową. Samo wyłączenie zapłonu nie odłącza równoległych ścieżek elektrycznych.
- Ustaw miernik na pomiar rezystancji (Ω). Nigdy nie używaj tego ustawienia w obwodzie pod napięciem ani podczas obracania silnika rozrusznikiem.
- Sprawdź rezystancję przewodów pomiarowych, zwierając ze sobą końcówki sond. Użyj funkcji zerowania miernika lub uwzględnij rezystancję przewodów, szczególnie przy uzwojeniach poniżej 2 Ω.
- Mierz między wskazanymi przewodami lub zaciskami, dbając o czyste styki i temperaturę elementu 20 °C, której dotyczy poniższa tabela referencyjna.
- Sprawdź, czy pomiar obejmuje fajkę świecy. Fajka z rezystorem zwiększa rezystancję; wyniku pomiaru uzwojenia z zamontowaną fajką nie można bezpośrednio porównywać ze specyfikacją pomiaru uzwojenia bez fajki.
Odczyt mieszczący się w podanym zakresie nie dowodzi sprawności elementu pod obciążeniem lub po nagrzaniu. Jeśli wynik wykracza poza zakres, przed podjęciem decyzji o wymianie ponownie sprawdź numer części, punkty pomiarowe, połączenia, temperaturę i dokładność miernika.
Rezystancja elementów elektrycznych (przy 20 °C)
Poniższe wartości rezystancji podaje Parsun dla wymienionych wyżej modeli gaźnikowych; pomiary wykonano przy 20 °C. kΩ oznacza tysiące omów.
W instrukcji serwisowej sprawdź połączenia pomiarowe oraz to, czy pomiar ma obejmować fajkę świecy. Przed oceną wyniku dopasuj specyfikację do numeru części zamontowanej w silniku.
| Model | Numer części | Element | Punkty pomiarowe / rezystancja |
|---|---|---|---|
| F2.6 | F2.6-04000600 | Zespół cewki zapłonowej | Uzwojenie wysokiego napięcia: 6.9 kΩ ±10% |
| F4/F5 | F4-04000038 | Zespół uzwojenia zapłonowego | Uzwojenie niskiego napięcia: 1.5 Ω ±10% Uzwojenie wysokiego napięcia: 6.5 kΩ ±10% |
| F5A/F6A | F6-04000400 | Zespół cewki zapłonowej | Biały / Czarny: 424 Ω ±10% Uzwojenie wysokiego napięcia: 2.87 kΩ ±10% |
| F8/F9.8 | F8-05000200 | Cewka impulsatora | 207 Ω ±20% |
| F8-05000300 | Cewka iskrownika | 320 Ω ±10% | |
| F8-05000500 | Zespół cewki zapłonowej | Uzwojenie niskiego napięcia: 0.3 Ω ±10% Uzwojenie wysokiego napięcia: 12.2 kΩ ±10% | |
| F9.9/F15 | F15-11030000W | Elektromagnes | 4.2 Ω ±10% |
| F15-07000600 | Zespół cewki zapłonowej | Uzwojenie niskiego napięcia: 0.2 Ω ±10% Uzwojenie wysokiego napięcia: 11.8 kΩ ±10% | |
| F15-07000200 | Cewka impulsatora | 207 Ω ±20% | |
| F15-07000300 | Cewka iskrownika | 350 Ω ±10% | |
| F15-07000400 | Zespół cewek ładowania A & B | 0.4 Ω ±10% | |
| F20/F25 | F25-05120000 | Zespół cewki zapłonowej | Uzwojenie niskiego napięcia: 0.3 Ω ±10% Uzwojenie wysokiego napięcia: 12.3 kΩ ±10% |
| F25-05140000 | Zespół stojana | Brązowy / Niebieski: 716 Ω ±10% Żółty&Zielony: 7.7 Ω ±10% Żółty&Żółty: 1 Ω ±10% | |
| F25-05110000 | Cewka impulsatora | 330 Ω ±10% | |
| F20A | F20-05000200 | Zespół cewki iskrownika | Czarny & Czerwony / Zielony & Czerwony: 25.5–34.5 Ω Niebieski / Niebieski: 0.77 Ω ±1.2 Ω Zielony / Zielony: 0.3 Ω ±0.5 Ω |
| F20-05000100 | Cewka impulsatora | 152–228 Ω | |
| F20-05000400 | Zespół cewki zapłonowej | Fajka świecy: 3.75–6.25 kΩ Uzwojenie wysokiego napięcia: 9.5 kΩ ±10% |
Wartości napięcia stałego na wyjściu prostownika podano w sekcji Kontrola ładowania i prostownika.
Włącznik rozruchu F15-13000200W
Odłącz włącznik od instalacji i sprawdź go bez zasilania. „X” oznacza ciągłość między wskazanymi przewodami; „—” oznacza, że dla danej pozycji włącznika nie wskazano połączenia.
| Para przewodów | ZATRZYMANIE | PRACA | ROZRUCH | WCIŚNIĘCIE |
|---|---|---|---|---|
| Czerwony / Brązowy | — | — | X | — |
| Czerwony / Żółty | — | X | X | — |
| Czarny / Biały | X | — | — | — |
| Czerwony / Niebieski | — | — | — | X |
Bezpieczne sprawdzanie iskry
Instrukcje serwisowe Parsun opisują sprawdzanie iskry za pomocą testera zapłonu podłączonego do fajki świecy. Użyj testera odpowiedniego do układu zapłonowego i przestrzegaj jego instrukcji podłączenia oraz ustawienia odstępu elektrod. Unikaj sprawdzania iskry przez przykładanie wykręconej świecy do silnika: powoduje to powstawanie odsłoniętej iskry i pozostawia otwarty otwór świecy, z którego mogą wydostawać się opary paliwa.
- Przygotuj test przy wyłączonym zapłonie i zdjętej zrywce. Pozostaw świece wkręcone. Sprawdź, czy nie ma wycieków i oparów paliwa, zamocuj silnik i wybierz położenie neutralne. Dopilnuj, aby nikt nie zbliżał się do śruby napędowej. Podczas testu w zbiorniku przestrzegaj zaleceń instrukcji obsługi dotyczących demontażu śruby i poziomu wody.
- Zapewnij wodę chłodzącą zgodnie z instrukcją obsługi. Silnik może się uruchomić podczas testu, szczególnie jeśli ma kilka cylindrów. Nie obracaj ani nie uruchamiaj silnika zaburtowego na sucho.
- Podłącz tester przed włączeniem zapłonu. Zdejmij fajkę ze sprawdzanej świecy i podłącz ją do testera. Wykonaj wymagane połączenie z masą zgodnie z instrukcją testera. Umieść tester i przewody z dala od koła zamachowego oraz innych ruchomych części.
- Przywróć zasilanie dopiero po zakończeniu przygotowań. Jeśli odłączono akumulator rozruchowy, podłącz go przy wyłączonym zapłonie: najpierw przewód dodatni, a na końcu ujemny. Załóż zrywkę i ustaw zapłon do rozruchu zgodnie z instrukcją.
- Krótko obracaj silnik rozrusznikiem i obserwuj okienko wyładowania testera. Nie trzymaj fajki, przyłączy testera ani przewodu wysokiego napięcia i nie dotykaj cewki zapłonowej podczas obracania silnika. Przestrzegaj podanych w instrukcji obsługi ograniczeń czasu pracy rozrusznika i przerw.
- Zatrzymaj silnik przed zmianą podłączenia. Wyłącz zapłon i zdejmij zrywkę przed przemieszczeniem przewodów lub odłączeniem testera. Przed dalszą pracą przy instalacji ponownie odłącz akumulator. Po teście solidnie załóż fajkę na świecę.
Iskra w testerze potwierdza działanie wyjścia układu zapłonowego w danych warunkach pomiaru; nie dowodzi, że świeca prawidłowo iskrzy pod ciśnieniem sprężania. Brak iskry może wynikać z usterki obwodu wyłącznika awaryjnego, przewodów, fajki, cewki, impulsatora lub CDI. Przed zamówieniem nowej cewki lub modułu CDI wykonaj diagnostykę w kolejności podanej w instrukcji.
Kontrola ładowania i prostownika
Sprawdzanie wyjścia prądu stałego prostownika to pomiar napięcia, a nie rezystancji. Zanim uznasz prostownik lub regulator za uszkodzony, sprawdź akumulator, połączenia i wyposażenie układu ładowania zamontowane w silniku.
Parsun podaje następujące wartości napięcia stałego na wyjściu dla wymienionych modeli gaźnikowych:
| Model | Numer części | Element | Napięcie wyjściowe DC |
|---|---|---|---|
| F9.9/F15 | F15-07060001 | Zespół prostownika | 13.5 V ±1 V |
| F20/F25 | F25-05170500W | Zespół prostownika | 13.5 V ±1 V |
Ustaw miernik na napięcie stałe i zastosuj punkty pomiarowe, prędkość obrotową oraz obciążenie podane we właściwej instrukcji. Podczas testu pozostaw wymagane połączenia akumulatora; nigdy nie odłączaj akumulatora przy pracującym silniku. Każdą wartość stosuj do wskazanego elementu i zalecanych warunków pomiaru.
Pomiary napięcia szczytowego CDI, impulsatora i cewki ładującej układu zapłonowego wymagają wskazanego adaptera napięcia szczytowego i odpowiedniej procedury. Nie podłączaj zwykłego multimetru bezpośrednio do przewodu świecy zapłonowej. Jeśli nie masz właściwego sprzętu lub nie potrafisz zidentyfikować punktów pomiarowych, zleć pomiary pod napięciem mechanikowi silników zaburtowych.
Instrukcje i dobór właściwej części
Przestrzegaj procedur właściwych dla swojego silnika, podanych w tych instrukcjach:
- Instrukcja serwisowa F2.6: sprawdzanie iskry i układu zapłonowego.
- Instrukcja serwisowa F4/F5: sprawdzanie zapłonu i fajki świecy.
- Instrukcja serwisowa F9.9/F15: połączenia do pomiarów cewek, a sprawdzanie impulsatora w sekcji Kontrola CDI.
Po potwierdzeniu usterki skorzystaj z katalogu części, aby dopasować model, schemat i numer części. Jeśli specyfikacje są sprzeczne lub nie potrafisz zidentyfikować zamontowanego elementu, skontaktuj się z nami, podając pełne oznaczenie modelu, numer seryjny, numer części, zdjęcia i wyniki pomiarów, w tym miejsca przyłożenia sond oraz informację, czy fajka świecy była zamontowana.